Hoe oud is te oud? De waarheid over vliegtuigleeftijden
Wanneer je op vakantie vertrekt met het vliegtuig, sta je er waarschijnlijk niet bij stil hoe oud dat toestel is. Toch is dat best interessant. De gemiddelde leeftijd van commerciële vliegtuigen wereldwijd ligt vandaag rond de 14 à 15 jaar, en sommige modellen blijven dubbel zo lang in dienst. Maar wat zegt die leeftijd over de veiligheid of betrouwbaarheid van een vliegtuig?
Vliegtuigen worden ouder dan je denkt
De Boeing 737 en de Airbus A320 zijn de twee populairste vliegtuigtypes wereldwijd. Ze worden massaal ingezet op korte- en middellangeafstandsvluchten en blijven gemiddeld wel 20 tot 30 jaar in dienst. Sommige exemplaren halen zelfs een hogere leeftijd. Zo vliegt er in Noord-Canada nog steeds een Boeing 737 rond die geleverd werd in 1974; goed voor meer dan 50 jaar dienst! Ook de oudste Airbus A320, in gebruik sinds 1989, is vandaag nog actief boven Turkije.
Gemiddelde leeftijd wereldwijd jonger bij low-cost, ouder bij cargo
De wereldwijde commerciële vloot veroudert lichtjes, onder meer door leveringsproblemen bij vliegtuigbouwers. Vandaag is de gemiddelde leeftijd 14,8 jaar. Toch zijn er grote verschillen per type luchtvaartmaatschappij. Low-costmaatschappijen werken vaak met een jonge vloot van gemiddeld 2 à 5 jaar oud. Waar traditionele maatschappijen gemiddeld oudere toestellen gebruiken. Vracht- en chartermaatschappijen vliegen het langst met hun toestellen: gemiddeld 22 jaar of meer.
Verschillen in vliegtuigleeftijd per regio
De leeftijd van vliegtuigen varieert ook sterk per continent. In Azië en het Midden-Oosten ligt de gemiddelde vlootleeftijd rond de 10 jaar, terwijl in Noord-Amerika en Europa dat gemiddelde schommelt tussen de 12 en 16 jaar. De oudste vliegtuigen vliegen in Afrika, waar de toestellen gemiddeld zo’n 5 jaar ouder zijn dan het wereldwijde gemiddelde.
Hoe lang gaat een vliegtuig nu eigenlijk mee?
Moderne commerciële vliegtuigen zijn ontworpen om zo’n 25.000 tot 35.000 drukcabinecycli aan te kunnen, wat evenredig is met evenveel starts en landingen. Afhankelijk van het gebruik komt dat neer op een levensduur van 25 tot 35 jaar. In de praktijk worden toestellen vaak na 25 à 30 jaar uitgefaseerd, vooral om economische redenen zoals brandstofverbruik, onderhoudskosten of strengere milieunormen. Veiligheidsredenen spelen dus zelden een rol bij het pensioen van een toestel. Dat maakt ook dat in de luchtvaart algemeen de gemiddelde leeftijd veel hoger ligt. Denk hierbij maar aan privéjets, sportvliegtuigen, lesvliegtuigen en kleine propellertoestellen. Bovendien ligt de gemiddelde leeftijd nog veel hoger in de Verenigde Staten waar het gemiddelde toestel meer dan 50 jaar oud is, met uitschieters bij enkelmotorige propellervliegtuigen tot wel 52 jaar. Dankzij strikte onderhoudsvoorschriften, grondige inspecties en regelmatige vervangingen van onderdelen blijven ook deze oude vliegtuigen luchtwaardig en veilig.
Conclusie, oudere vliegtuigen kunnen ook nog prima dienst doen
De leeftijd van een vliegtuig zegt dus niet alles. Een toestel van 25 jaar dat goed onderhouden is, kan veiliger zijn dan een jong vliegtuig met achterstallig onderhoud. Vliegtuigen worden meestal vervangen uit economische of ecologische overwegingen, niet omdat ze onveilig zouden zijn. Dus als je binnenkort weer in een vliegtuig stapt, weet dan dat je je alvast geen zorgen hoeft te maken over de leeftijd want dat je in een toestel zit dat nog vele jaren mee kan gaan.
